Kursy bukmacherskie bez tajemnic: dziesiętne, ułamkowe, amerykańskie i prawdopodobieństwo implikowane

Każdy kurs u bukmachera niesie dwie informacje: ile wypłaci wygrany zakład i jak prawdopodobny według bukmachera jest dany wynik. Jeśli potrafisz odczytać obie, możesz porównywać kursy u różnych bukmacherów, wyłapywać zawyżone marże i rozpoznawać naprawdę dobry zakład. Jeśli nie – obstawiasz w ciemno.

Ten poradnik omawia trzy formaty kursów spotykane na całym świecie, wzory na przeliczanie między nimi, zamianę dowolnego kursu na prawdopodobieństwo implikowane i obliczanie marży, którą bukmacher wbudował w rynek. Jeśli chcesz pominąć obliczenia, nasz konwerter kursów zrobi to wszystko natychmiast.

Kursy dziesiętne

Kursy dziesiętne (nazywane też europejskimi) to standard w Europie – także w Polsce – oraz w Australii, Kanadzie i na giełdach zakładów. Liczba pokazuje łączny zwrot z każdego postawionego 1 $, razem ze stawką.

Zakład za 20 $ po kursie 2,75 zwraca w razie wygranej 55 $: 35 $ zysku plus zwrot twoich 20 $. Kurs 2,00 to zakład „po równo”, kurs poniżej 2,00 oznacza, że typ jest faworytem (wygrywasz mniej, niż stawiasz), a kurs powyżej 2,00 – że wygrywasz więcej, niż stawiasz.

Kursy dziesiętne są najprzydatniejsze do analizy, bo prawdopodobieństwo implikowane dzieli od nich jedno dzielenie, a kursy porównasz na pierwszy rzut oka: przy tym samym typie 2,20 jest zawsze lepsze niż 2,10.

Kursy ułamkowe

Kursy ułamkowe są tradycyjne w Wielkiej Brytanii i Irlandii, zwłaszcza w wyścigach konnych. Pokazują zysk w stosunku do stawki. Przy kursie 5/1 („pięć do jednego”) wygrywasz 5 $ zysku za każdy postawiony 1 $ i dodatkowo odzyskujesz stawkę.

• 5/1: zakład za 10 $ daje 50 $ zysku, łączny zwrot 60 $.
• 1/2 („dwa do jednego na faworyta”): zakład za 10 $ daje 5 $ zysku, łączny zwrot 15 $.
• Evens (1/1): zakład za 10 $ daje 10 $ zysku, łączny zwrot 20 $.

Ułamki takie jak 11/8 czy 13/5 trudniej porównywać w pamięci, dlatego większość poważnych graczy przełącza wyświetlanie kursów na dziesiętne. Aby przeliczyć, podziel pierwszą liczbę przez drugą i dodaj 1: 11/8 = 1,375 + 1 = 2,375.

Kursy amerykańskie (moneyline)

Kursy amerykańskie są domyślne u bukmacherów w USA. Ich punktem odniesienia jest zakład za 100 $, a znak mówi, po której stronie tego punktu jesteś.

Dodatnie kursy amerykańskie (underdogi)

Znak plus pokazuje zysk ze stawki 100 $. Przy kursie +250 zakład za 100 $ daje 250 $ zysku i łączny zwrot 350 $.

Ujemne kursy amerykańskie (faworyci)

Znak minus pokazuje stawkę potrzebną do wygrania 100 $ zysku. Przy kursie -150 musisz postawić 150 $, aby wygrać 100 $, co daje łączny zwrot 250 $. Standardowy kurs na handicapach i rynkach over/under, -110, oznacza ryzykowanie 110 $, by wygrać 100 $.

Jak przeliczać formaty kursów

Najwygodniejszym punktem wyjścia do przeliczeń są kursy dziesiętne. Najpierw zamień to, co masz, na kurs dziesiętny, a potem przelicz dalej.

Poniższa tabela obejmuje najczęściej spotykane kursy. Wartości zaokrąglono do dwóch miejsc po przecinku.

Dla kursów spoza tabeli skorzystaj z konwertera kursów GambGenius, który przelicza wszystkie trzy formaty i na bieżąco pokazuje prawdopodobieństwo implikowane.

Prawdopodobieństwo implikowane: co naprawdę mówią kursy

Kurs to przebrane prawdopodobieństwo. Prawdopodobieństwo implikowane to szansa na wynik, którą wyraża dany kurs, i jest to najważniejsza liczba w zakładach, bo pozwala porównać ocenę bukmachera z twoją własną.

Kurs 4,00 oznacza szansę 25%. Kurs 1,25 – 80%. Jeśli uważasz, że drużyna wygrywa w 30% przypadków, a rynek oferuje 4,00 (25%), kurs działa na twoją korzyść. Jeśli sądzisz, że wygrywa tylko w 20% przypadków, to zły zakład bez względu na to, jak kusząca jest wypłata. To porównanie jest podstawą value bettingu.

Prawdopodobieństwo implikowane bezpośrednio z kursów amerykańskich

• Kursy dodatnie: 100 ÷ (kurs + 100). Przy +300: 100 ÷ 400 = 25%.
• Kursy ujemne: |kurs| ÷ (|kurs| + 100). Przy -150: 150 ÷ 250 = 60%.

Marża bukmachera (overround)

Gdyby kursy odzwierciedlały prawdziwe prawdopodobieństwa, prawdopodobieństwa implikowane wszystkich wyników na rynku sumowałyby się dokładnie do 100%. U bukmachera nigdy tak nie jest. Suma jest zawsze wyższa, a nadwyżka, nazywana overroundem lub vigiem, to sposób, w jaki bukmacher zapewnia sobie zysk w długim okresie.

Przykład z obliczeniami: trójdrogowy rynek piłkarski

Załóżmy, że rynek na zwycięzcę meczu (1X2) ma następujące kursy:

1. Zamień każdy kurs na prawdopodobieństwo implikowane. 1 ÷ 2,10 = 47,62%, 1 ÷ 3,40 = 29,41%, 1 ÷ 3,60 = 27,78%.
2. Zsumuj je. 47,62 + 29,41 + 27,78 = 104,81%. Overround wynosi 4,81%.
3. Wyraź go jako oczekiwany zysk bukmachera. 1 − (1 ÷ 1,0481) = 4,59%. Gdyby pieniądze rozkładały się na wyniki proporcjonalnie do ich prawdopodobieństw implikowanych, bukmacher zatrzymałby ok. 4,6 centa z każdego postawionego dolara.
4. Usuń marżę, aby znaleźć kurs uczciwy. Podziel każde prawdopodobieństwo implikowane przez sumę (np. 47,62 ÷ 104,81 = 45,43%), a następnie przelicz z powrotem: 1 ÷ 0,4543 = 2,20.

Powyższa prosta metoda proporcjonalna to standardowy punkt wyjścia. Bardziej zaawansowane modele zakładają, że bukmacherzy dokładają dodatkową marżę na outsiderów (tzw. favourite-longshot bias), więc prawdziwy kurs uczciwy outsidera jest często nieco wyższy, niż wynikałoby z proporcjonalnego usunięcia marży.

Najczęstsze błędy przy odczytywaniu kursów

Nawet doświadczeni gracze wpadają w kilka pułapek przy interpretowaniu kursów. Unikanie ich nic nie kosztuje, a od razu poprawia twoje decyzje.

Mylenie zwrotu z zyskiem

Kursy dziesiętne obejmują stawkę, a ułamkowe i amerykańskie – nie. Zakład za 10 $ po kursie 3,00 zwraca 30 $, ale zysk wynosi 20 $. Porównując kurs dziesiętny z ułamkowym, najpierw go przelicz, zamiast zakładać, że 3,00 i 3/1 to to samo. Nie są: 3/1 to 4,00 w formacie dziesiętnym, czyli znacznie wyższy kurs.

Traktowanie niskich kursów jako pewniaków

Kurs 1,20 wciąż oznacza, że typ przegrywa raz na sześć razy. Łączenie kilku „pewniaków” albo stawianie dużych kwot, by wygrać niewiele, naraża cię na straty znacznie większe, niż sugerowałaby okazjonalna niespodzianka. Niski kurs jest dobry tylko wtedy, gdy prawdziwe prawdopodobieństwo jest jeszcze wyższe niż implikowane przez niego 83%.

Traktowanie kursów jak prognoz

Bukmacherzy nie ustalają kursów wyłącznie po to, by przewidywać wyniki. Równoważą swoje zobowiązania, obniżają kursy na popularne drużyny, na które stawia wielu graczy, i nierówno rozkładają marżę na rynku. Kurs na wielki klub w meczu transmitowanym w telewizji jest często nieco niższy niż jego prawdziwa szansa, bo bukmacher wie, że gracze rekreacyjni i tak na niego postawią.

Ignorowanie różnic w zasadach

Dwa kursy na „ten sam” zakład nie muszą być rozliczane tak samo. Niektóre rynki piłkarskie rozlicza się tylko po 90 minutach, inne obejmują dogrywkę; niektóre rynki tenisowe są anulowane po kreczu, inne nie; amerykańskie handicapy z liniami całkowitymi mogą kończyć się zwrotem stawki (push). Zanim porównasz kursy, sprawdź zasady rozliczania – inaczej możesz porównywać dwa różne zakłady.

Jak wykorzystać kursy do lepszych zakładów

Rozumienie kursów ma wartość tylko wtedy, gdy zmienia sposób, w jaki obstawiasz. Wprowadź je w życie dzięki tym nawykom:

1. Przełącz konto na kursy dziesiętne. Szybsze porównania, mniej błędów w liczeniu w pamięci.
2. Zawsze porównuj co najmniej trzech bukmacherów. Kurs 2,20 zamiast 2,05 na ten sam zakład to o 7,3% lepszy zwrot bez żadnego dodatkowego ryzyka.
3. Obliczaj marżę na rynkach, na które regularnie stawiasz. Jeśli jakiś typ rynku jest stale przeszacowany, przestań na niego stawiać.
4. Zapisz własne prawdopodobieństwo, zanim spojrzysz na kurs. Potem porównaj. Jeśli kurs nie przebija twojego szacunku, odpuść.
5. Podchodź sceptycznie do dużych kuponów AKO. Łączenie zdarzeń mnoży marżę, co pokazujemy w naszym poradniku o strategii zakładów piłkarskich.

Oferty powitalne bukmacherów mogą też poprawić efektywny kurs twoich pierwszych zakładów – pod warunkiem, że przeczytasz regulamin. Porównaj aktualne promocje na stronie ofert zakładów sportowych i zanim cokolwiek odbierzesz, przeczytaj nasz poradnik o wymogu obrotu.